Porażka to rewers zwycięstwa. Potknięcia stanowią nieuniknioną część egzystencji. Nie ma człowieka, którego życie składało by się jedynie z pasma sukcesów. Każdy z nas zna gorzki smak przegranej. Niepowodzenia budzą w nas poczucie wstydu, rozczarowania sobą samym, smutku. Przeżywaniu niepowodzeń często towarzyszy uczucie przygnębienia i zwątpienia w sens naszych działań. Mamy wrażenie, że, jak z przekłutego balonika, uchodzi z nas powietrze. Bywa, że pochopnie przestajemy wierzyć w swoje możliwości. Cóż zatem pozytywnego może tkwić w porażce?
Amerykański psycholog John Atkinson, specjalizujący się w psychologii motywacji, przeprowadził, z udziałem dzieci, szereg eksperymentów, mających formę gier z nagrodami. Zauważył, że w zależności od podejścia do zadania, dzieci można podzielić na dwie grupy. Pierwszą grupę charakteryzowała potrzeba osiągnięć, dzieci były skoncentrowane na zadaniu i na zdobyciu nagrody. Drugą natomiast grupę stanowiły maluchy skupione na ryzyku odniesienia porażki. Uwaga drugiej grupy sterowana była lękiem przed niepowodzeniem. Dzieci te albo wykonywały zadania w taki sposób, że klęska stawała się nieunikniona, albo sabotowały cały eksperyment twierdząc, że nie są zainteresowane udziałem w grze.
Strach przed porażką może zatem spowodować, że stawiamy sobie poprzeczkę zbyt nisko albo wręcz przeciwnie zbyt wysoko i nierealistycznie. Jeśli osiągniecie sukcesu nie jest możliwe praktycznie dla nikogo, nie czujemy się z naszych niepowodzeń tak surowo rozliczani. Możemy jednak zmienić swój stosunek do porażki, po to aby stać się bardziej odważni, elastyczni, otwarci i gotowi na zmiany.
Czy niepowodzenie zetnie nas z nóg i odbierze nam siłę do dalszych prób czy też stanie się pozytywnym, transformującym doświadczeniem zależy w dużej mierze od nas. Każda porażka bowiem może być po prostu kolejnym krokiem do przodu. Jeśli potraktujesz niepowodzenia i klęski jako informacje na temat tego, co można zmienić następnym razem, wyjdziesz z trudnej sytuacji obronną ręką, a strategie radzenia sobie z trudnościami na zawsze pozostaną w Twoim repertuarze. Trzeba przyjąć właściwą perspektywę i zadać sobie pytanie: czego uczy mnie to doświadczenie? Co należałby zrobić inaczej? Co powinnam zmienić?
Przeanalizuj problem: być może niepowodzenie jest wynikiem Twojego zagubienia i błędnych wyborów. Ważne jest, abyś dała sobie prawo do zmiany decyzji. Tak, być może, popełniłaś błąd, pomyliłaś się, dokonałaś złego wyboru, źle ustaliłaś swoje priorytety, ale zawsze masz prawo wyciągnąć wnioski, podjąć inne decyzje i dokonać zmian. Nie musisz tkwić w czymś co Ci nie służy.
Kolejnym ważnym krokiem jest zwrócenie się w kierunku innych ludzi. Trzeba zadać sobie pytanie: kto może mi pomóc? Kto podniesie mnie na duchu? Uzdrawiająco działa również niesienie pomocy innym. Wszyscy ludzie mają jakieś zmartwienia i kłopoty. Dzięki okazywaniu zrozumienia i niesieniu pomocy innym poczujesz się na nowo potrzebna i wartościowa.
Warto zwrócić się w stronę duchowego przewodnika, autorytetu, mentora i zastanowić się, jak on spojrzałby na naszą trudna sytuację. Naszym mentorem może być osoba, którą znamy i do której życiowej mądrości mamy zaufanie, ale też postać historyczna czy literacka, która jest dla nas wzorem albo taka, z którą pozytywnie się utożsamiamy. Poszukując rozwiązań problemu dobrze jest uruchomić nieszablonowe, niekonwencjonalne myślenie tzw. „thinking outside the box”, aby zobaczyć całą sytuację w nowym świetle, odkryć innowacyjne sposoby rozwiązania problemu oraz nowe możliwości, dostrzec rozwojowy potencjał, jaki tkwi w pozornie beznadziejnej sytuacji. Poprzez nadawanie sensu trudnym zdarzeniom nadajemy sens naszemu życiu.
Niepowodzenia stwarzają nam okazje do lepszego poznania i zrozumienia samego siebie. Trzeba określić: co jest dla mnie ważne? Jakie mam potrzeby? Jakie mam zasoby? Jak poprzednio poradziłam sobie z porażkami? Czy była taka sytuacja, kiedy coś, co wydawało mi się kompletna klęską, w sumie okazało się dla mnie, patrząc z dzisiejszej perspektywy, korzystne? Warto przypomnieć sobie swoje sukcesy. Dzięki czemu się udało? Jakie są moje mocne strony: mentalne, intelektualne, duchowe i psychiczne. Jakie umiejętności, środki i siły mogę teraz uruchomić?
W trudnych życiowych sytuacjach, a taką jest przecież doświadczenie porażki, trzeba samemu dla siebie być dobrym. Zadbaj o siebie, zrób sobie mini-wakacje, codziennie z rozmysłem poświęć choć kilka minut na aktywności, które sprawiają Ci przyjemność. Spacer z psem, rozmowa z życzliwą Ci osobą, filiżanka dobrej herbaty, pachnąca kąpiel pozwolą szybciej naładować akumulatory i znów stanąć na nogi.
Należy wyciągnąć wnioski z przeszłości, ale nie należy nią żyć. Po koniecznych refleksjach nad porażką trzeba zamknąć ten etap i skoncentrować się na tym, co jest w Twoich rękach. Warunkiem spełnionego życia i radosnej codzienności jest zaakceptowanie faktu, że przeszłości zmienić nie można, ale przyszłość jak najbardziej daje się kształtować. Należy twórczo przewartościować całą sytuację, zobaczyć jej pozytywne aspekty, wyciągnąć konstruktywne wnioski, otrzepać kolana i iść dalej.
Strach przed porażką niepotrzebnie więzi nasz potencjał. Nie daj sobie odebrać swojej wiary w siebie i w Twoje miejsce we Wszechświecie. Angażuj się w działania, które dają Ci radość i spełnienie. Niepowodzenie uczy nas pokory. Burzy nieproduktywne wzorce myślenia, zmienia nieadekwatne nawyki i mylne przekonania. Przynosi też empatię i zrozumienie dla innych. Może stać się bodźcem do pogłębienia istniejących relacji i zbudowania nowych. Dobrze przepracowane klęski owocują wzmocnieniem poczucia wewnętrznej siły i prowadzą do korzystnej przebudowy naszej codzienności. Porażka jest częścią procesu odkrywania, eksperymentowania, eksplorowania i budowania bardziej autorskiej, satysfakcjonującej wizji Twojego życia.
Jest wiele dróg do sukcesu i szczęścia. Ważne jest, abyś wiedziała, co sukces i szczęście oznacza dla Ciebie, abyś ośmieliła się marzyć, zrobić coś nowego, kreatywnego, wyjść poza schematy. Każda klęska może być motorem wewnętrznego rozwoju. Po każdym końcu jest jakiś początek. Porażka stanowi szansę na nowe, śmiałe otwarcie. Każde niepowodzenie może stanowić wspaniałą okazję do twórczych zmian w Twoim życiu.